ندارم ، آيا بنا مىكنيد به هرسرزمين عمارت و كاخ مرتفع براى آن‌كه به بازى عالم سرگرم شويد ( و از ياد خدا غافل مانيد ) ، و عمارت‌هاى محكم بنا مىكنيد به اميد آن‌كه در آن عمارت عمر ابد كنيد . قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ * قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ * قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ * أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ * فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ « 1 » ؛ آن‌گاه خدا به كافران گويد كه مىدانيد شما چند سال در زمين درنگ كرديد ؟ آنها پاسخ دهند كه تمام زيست ما در زمين يا يك روز بود يا يك جزء از روز ، ( اگر ما خطا گوييم ) از فرشتگانى كه حساب عمر خلق دانند بازپرس ، خدا فرمايد : شما اگر از حال ( زندگانى ) خود آگاه بوديد مىدانستيد كه مدّت درنگتان در دنيا ( با آن‌كه چند سال بود باز ) بسيار اندك بود . آيا چنين پنداشتيد كه ما شما را به عبث و بازيچه آفريده‌ايم و ( پس از مرگ ) هرگز به ما رجوع نخواهيد كرد ؟ زيرا خداى پادشاه به حق برتر از آن است ( كه از او فعل عبث و بيهوده صادر شود ) كه هيچ خدايى به‌جز همان پروردگار عرش مبارك نخواهد بود . و لا ترك سدى فيلغو ؛ و نه سرخود تا به لغو و باطل سپرى كند . در صحاح گويد : سدى - به ضم سين - مهمل و رها شده ، و بعضى به فتح سين هم خوانده‌اند . . . و لغا يلغو لغوا ؛ سخن باطل و بيهوده گفت . . . . أَ يَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ يُتْرَكَ سُدىً * أَ لَمْ يَكُ نُطْفَةً مِنْ مَنِيٍّ يُمْنى * ثُمَّ كانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى * فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى * أَ لَيْسَ ذلِكَ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى « 2 » ؛ آيا انسان پندارد كه او را مهمل از تكليف ثواب و عقاب گذارند ؟ آيا در اوّل قطرهء آب منى نبود و پس از نطفه خون بسته و آن‌گاه ( به اين صورت زيبا ) آفريده و آراسته گرديد ؟ پس آن‌گاه از دو صنف نر و ماده پديد آورد . آيا چنين خداى با قدرت و

--> ( 1 ) . مؤمنون ( 23 ) آيات 112 - 116 . ( 2 ) . قيامت ( 75 ) آيات 36 - 40 .